Logo amersfoortnu.nl


Foto:

Column Nynke Geertsma: Licht

In ieder mensenleven wordt het wel eens donker. En soms wordt het héél donker, donkerder dan de donkerste nacht. Ik probeer mij voor te stellen hoe dat is. Dat je geen uitzicht meer hebt, letterlijk en figuurlijk. Alleen maar duisternis om je heen. Op een plek duizenden kilometers van huis, in een onbekende stad. Waar je in lompen wordt rondgereden op een kar, tentoongesteld als 'uitschot'. Waar je wordt opgesloten in een kamp, waar van alles gebeurt dat het daglicht niet kan verdragen. Duistere praktijken, tot de dood erop volgt. Het overkwam 101 Sovjetsoldaten, waarschijnlijk Oezbeken, die als krijgsgevangenen door de nazi's naar Amersfoort werden gebracht. Vierentwintig van hen kwamen al snel van honger om in Kamp Amersfoort. De overige 77 werden in koelen bloede in de vroege ochtend van 9 april 1942 gefusilleerd achter het kamp. Terwijl de lentezon opkwam, ging voor hen het licht voorgoed uit. Ik probeer mij voor te stellen hoe ze zich gevoeld moeten hebben, maar het gaat niet. Het is onvoorstelbaar.

De Sovjetsoldaten zijn na de oorlog begraven op het Russisch Ereveld. Over hun herkomst tasten we nog steeds in het duister: de administratie van het kamp is vernietigd. Er zijn slechts een paar tekeningen en foto's bewaard gebleven, gemaakt door medegevangenen. Sommige Amersfoorters hebben de wagens met de verzwakte jongens voorbij zien komen, maar niemand wist dat dit het einde betekende. Nooit meer naar huis. Wie ze waren, weten we niet; maar vergeten worden ze niet. Een bijzondere audiotour zet deze weken het Russisch Ereveld in het licht en brengt enkele verhalen van omgekomen Sovjetsoldaten op ontroerende wijze onder de aandacht. Wat zou het mooi zijn als die onbekende Oezbeken ooit ook nog eens een naam kunnen krijgen op hun graf. Dat zou de gedachte aan deze donkere periode, zeker ook voor de nabestaanden, vast iets lichter maken.









Nieuwsoverzicht

Meer berichten